Aktualności

Strona znajduje się w archiwum.

"Public viewing area" lub "Fan Zone" - czyli strefa kibica

Duża popularność tego zjawiska wiąże się z tym, że po pierwsze, w takich "strefach kibica" atmosfera święta, towarzysząca każdym mistrzostwom piłki nożnej, udziela się równie mocno jak na trybunach. Po drugie, zapotrzebowanie na bilety wstępu na imprezy masowe zazwyczaj przekracza dostępną ich liczbę, dlatego public viewing jest jedyną alternatywą dla każdego, kto chce współuczestniczyć w zbiorowym przeżywaniu imprez sportowych.

Warto dodać, że ze względu na liczne walory stref public viewing, kibice równie chętnie spotykają się w nich, podczas gdy nie są relacjonowane żadne mecze. Dla kibiców niewątpliwą zaletą tych miejsc jest także duża pula liczba dostępnych miejsc, natomiast z punktu widzenia służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne - sposobność kontrolowania zachowań kibiców. Dodatkowym atutem jest możliwość zaangażowania lokalnej społeczności.

Jednak oprócz zalet, należy również brać pod uwagę zagrożenia wiążące się z miejscami public viewing, w tym przede wszystkim duże ryzyko występowania bójek pomiędzy kibicami zwaśnionych drużyn, szczególnie obecnie, gdy większość incydentów ma miejsce poza stadionami. Ponadto, w tłumie wzrasta prawdopodobieństwo wybuchu paniki w sytuacji kryzysowej oraz wszczynania awantur w wyniku nadużywania przez kibiców alkoholu.

Dlatego też, kierując się względami bezpieczeństwa, 20 grudnia 2008 roku w Strasburgu Komitet Stały Rady Europy T-RV uchwalił zawartą w Europejskiej Konwencji w sprawie przemocy i ekscesów widzów podczas imprez sportowych, a w szczególności meczów piłki nożnej (T-RV) Rekomendację Rec (2008) 3 Stałego Komitetu w sprawie organizowania miejsc "public viewing" podczas masowych imprez sportowych. Zgodnie z nią miejsca public viewing muszą być objęte szczególną ochroną, z uwzględnieniem standardów bezpieczeństwa zbliżonych do obowiązujących podczas przeprowadzania masowych imprez sportowych na stadionach, w tym środków kontroli stosowanych przez organizatorów profesjonalnych zawodów sportowych oraz władze publiczne. Ponadto, organizowanie stref każdorazowo powinno być poprzedzone szczegółową oceną ryzyka, dokonaną przez służby właściwe w sprawach bezpieczeństwa publicznego, a decyzje w zakresie organizowania miejsc public viewing powinny opierać się na względach bezpieczeństwa, nie zaś finansowych.

Organizatorzy, zobowiązani do stosowania się do wytycznych miejscowych służb właściwych w sprawach bezpieczeństwa publicznego, muszą m. in.: ustalić maksymalną liczbę miejsc dla użytkowników stref public viewing, zapewnić odpowiednią liczbę pracowników ochrony, podać godziny otwarcia strefy, udostępnić użytkownikom strefy jej regulamin, wraz z określeniem konsekwencji wynikających z jego nieprzestrzegania, ponadto umieścić w widocznym miejscu listę przedmiotów, których posiadanie na terenie strefy jest zabronione, a co za tym idzie - wprowadzić kontrolę wstępu. Zobowiązani są także do zapewnienia właściwego zaplecza medycznego oraz wystarczającej liczby sanitariatów, dostępu do informacji, odpowiedniego oznakowania strefy, przymocowania wszystkich siedzisk i stołów do podłoża, a także ewentualnego rozważenia zainstalowania systemu monitoringu. Powinni też stworzyć warunki zapewniające nieprzerwaną działalność podmiotów usługowych oraz bezawaryjne działanie urządzeń w przypadku wystąpienia problemów technicznych.

W celu zapewnienia optymalnego poziomu bezpieczeństwa w strefach public wieving i ich otoczeniu, konieczna jest ścisła współpraca ich organizatorów ze służbami właściwymi w sprawach bezpieczeństwa publicznego i publicznej opieki zdrowotnej oraz innymi instytucjami, zajmującymi się zarządzaniem kryzysowym. Należy też zapewnić kibicom, szczególnie zagranicznym, dostęp do informacji na temat lokalizacji ambasad kibiców, miejsc przeznaczonych do public viewing oraz sposobów dojazdu do nich środkami komunikacji publicznej. Organizator, planując liczbę służb porządkowych potrzebnych do zabezpieczenia strefy public viewing, powinien uwzględnić wszystkie czynniki mogące wpłynąć na bezpieczeństwo przebiegu takiej imprezy, w szczególności sytuację na trasach przemieszczania się kibiców, niebezpieczeństwa wskazane w analizie zagrożeń, w tym związane z aktami terrorystycznymi, oraz wynikające ze społecznego obyczaju picia alkoholu podczas uroczystych wydarzeń i związanych z tym tendencji do jego nadużywania.

Jeśli chodzi o tę ostatnią kwestię, w myśl Rekomendacji [...] spożywanie alkoholu powinno być usankcjonowane, najlepiej zakazem bądź drastycznym ograniczeniem jego sprzedaży, natomiast w Polsce prawo nie zezwala na spożywanie alkoholu w miejscach publicznych. Zgodnie z zapisem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w miejscach i czasie masowych zgromadzeń. Ponadto, zapisy art. 16. ust. 1 przywołanego aktu prawnego mówią, że zabrania się wnoszenia napojów alkoholowych na teren stadionów i innych obiektów, gdzie odbywają się masowe imprezy sportowe i rozrywkowe, a także obiektów lub miejsc objętych zakazem wnoszenia napojów alkoholowych.

Zastosowanie w tym zakresie ma również ustawa z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowych, której art. 8 ust. 2 zabrania wnoszenia na imprezę masową i posiadania przez osoby w niej uczestniczące napojów alkoholowych. Jednocześnie ustawodawca przewidział odpowiedzialność karną za posiadanie lub wnoszenie napojów alkoholowych. Artykuł 56 ustawy stanowi: "Kto wnosi lub posiada na imprezie masowej napoje alkoholowe, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 2.000 zł".

Teoretycznie więc, zgodnie z obowiązującymi w naszym kraju regulacjami, w strefach public viewing w Polsce możnaby wykluczyć zagrożenia wynikające ze zmniejszonej możliwości kontrolowania ilości spożywanego w nich alkoholu. Praktyka jednak wskazuje, że problem mogą stanowić osoby nietrzeźwe, próbujące dostać się na teren stref albo dążące do konfrontacji siłowej z kibicami lub służbami porządkowymi.

Dobrą metodą nie tylko zapobiegania przejawom przemocy, lecz także - w przypadku ich wystąpienia - zagwarantowania natychmiastowej interwencji służb właściwych w sprawach bezpieczeństwa publicznego wobec osób stwarzających zagrożenia, może być rozlokowanie funkcjonariuszy na trasach dojazdów w taki sposób, by byli widoczni. Jednocześnie, obecność sił na ulicach nie może jednak być za nadto akcentowana, a ich ilość powinna być adekwatna do poziomu potencjalnych zagrożeń. Na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka powinny zostać określone wariantywne plany działania, natomiast przydzielone siły - być wystarczające i w pełni przygotowane do realizacji wszystkich możliwych działań. Wysokiemu poziomowi działań w ramach zabezpieczenia stref public viewing powinno towarzyszyć właściwe sporządzanie dokumentacji z przeprowadzonych działań. Ma to zasadnicze znaczenie zarówno dla oceny realizacji zabezpieczenia, jak i dla skutecznego ścigania ujawnionych sprawców przestępstw i wykroczeń.

Wzrost zainteresowania i ogólna atrakcyjność stref public viewing sprawiają, że coraz większa liczba organizatorów decyduje się na tworzenie takich miejsc jako swoistych imprez towarzyszących imprezie głównej (zwykle rozgrywkom piłkarskim). Z tego względu zapewnienie bezpieczeństwa podczas imprez przeprowadzanych w strefach public viewing, jest tak samo kluczowe, jak w przypadku imprez organizowanych na stadionach.